Wat is Macrobiotiek?
Wat eet een macrobioot?
Yin, Yang en Evenwicht
Enkele gezondheidsprincipes
Hoe strikt moet je eten?
Tips bij het overschakelen naar een gezonde voeding
Zuivel, suiker en vlees


Wat is Macrobiotiek?

 Reeds duizenden jaren begrijpen mensen uit traditionele volkeren dat de geheimen van gezondheid, schoonheid en een lang leven rechtstreeks verbonden zijn met het voedsel dat we kiezen te eten.

Door bewuster te worden van wat we eten en betere keuzes beginnen te maken, kunnen we niet alleen onze fysieke en mentale gezondheid verbeteren, maar ook ziektes genezen en het lichaam terug naar een evenwicht brengen. Dit is vooral waar macrobiotek over gaat: het bewust worden van wat we eten en het effect hiervan op ons lichaam.


Welk voedsel?

 Hieronder zie je hoe een typisch macrobiotisch bord eruitziet. Maaltijden worden in hoofdzaak opgebouwd uit:





Ook wordt er rekening gehouden met welk voedsel er in jouw eigen streek groeit en met de seizoenen. Dit houdt in dat bijvoorbeeld in België in de winter normaal geen ananas gegeten zal worden.


Yin,Yang en evenwicht

 In de macrobiotiek probeert men met voedsel een evenwicht in het lichaam te creëren. Om dit evenwicht te vinden, rangschikken ze elk voedingsmiddel naargelang de yinne en yange kwaliteiten van het voedsel. Het is wel zo dat deze yin/yang rangschikking een relatieve schaal is. Je kunt bijvoorbeeld niet zeggen: 'een tomaat is yin'. Je kunt wel zeggen: 'een tomaat is yinner dan een wortel of een stuk vlees'. Want als je een tomaat vergelijkt met de korte chemische suikers, dan is een tomaat yanger.

Om het wat eenvoudiger te maken, kunnen we de verschillende voedingscategoriëen indelen in een algemene schaal:
Uit deze lijst kun je afleiden dat over het algemeen vlees meer yang is dan groenten, of dat suikers yinner zijn dan fruit. Dit is echter maar een algemene regel, je kan bijvoorbeeld groenten tegenkomen die yinner zijn dan bepaalde fruitsoorten.

Evenwicht kan je nu op verschillende manieren proberen te bekomen. Je kan extreem yin (veel kruiden, suikers, ...) en extreem yang (vlees,zuivel) gaan gebruiken. Hierbij zul je merken dat het heel moeilijk is om een rustig evenwicht te vinden. Na het nuttigen van iets extreem yang zal je altijd verlangen naar iets extreem yin. Het is te vergelijken met een wip: je probeert de wip te balanceren door aan beide uiteinden te gaan duwen.

In de plaats hiervan kan je ook vooral voedsel uit het midden consumeren (granen, bonen, zaden, zeewieren, noten en groenten). Een evenwicht vinden is dan een stuk eenvoudiger.

Ook kookstijlen kan je indelen volgens de meer yinne kookstijlen (bv rauwe groenten) en de meer yange kookstijlen (frituren). Belangrijk hierin is vooral dat je veel afwisselt. Elke dag rijst in een drukpot en groenten in de wok is ook niet ideaal voor je lichaam.


Enkele gezondheidsprincipes
  1. Gebruik zoveel mogelijk biologische producten.
  2. Kies volwaardig en niet-geraffineerd voedsel.
  3. Eet seizoensgebonden voedsel.
  4. Eet klimaatgebonden voedsel.
  5. Eet voedsel in de juiste natuurgegeven proporties en in de oorspronkelijke vorm (zie ook welk voedsel?).
  6. Eet voedsel dat traditie doorstaan heeft.
  7. Eet voedsel dat suikervrij is.
  8. Eet voornamelijk plantaardig voedsel.
  9. Kauw grondig.
  10. Geniet van je eten. Realiseer je dat voeding betekent het geschikte opnemen, het ongeschikte weigeren en het onnodige elimineren.


Hoe strikt moet je eten?

 Vaak hoor ik zeggen dat je bij een macrobiotisch dieet niets meer mag eten. Dit is echter helemaal niet het geval. Je gaat eerder anders eten. Bepaalde zaken zal je niet meer eten, anderen ga je dan weer meer eten, of juist ontdekken.

Hoe strikt je wil eten, hangt ook volledig van jezelf af. Als je van een bepaalde ziekte wil genezen met behulp van macrobiotiek, kan het zijn dat je een tijdje een zeer strikt dieet moet volgen (meestal gecombineerd met enkele medicinale bereidingen). Na een dergelijke kuur, of nadat je genezen bent van deze ziekte, kan je je dieet weer aanpassen aan je behoeften op dat moment.

Als je voor gezondheidsredenen macrobiotisch wilt eten, is het zeker interessant om naar een macrobiotische voedingsconsulent(e) te gaan. Hij of zij kan je dan begeleiden zodat je niets te kort komt en toch effectief te werk gaat. Ook om gewoon eens je eigen (macrobiotisch) dieet te vergelijken met wat er nu eigenlijk precies goed en minder goed voor jou is, is het interessant om zo nu en dan eens voedingsadvies te vragen.

Voor zij die een macrobiotisch dieet volgen of van plan zijn om te volgen: het is zeker niet nodig om je schuldig te voelen als je dan toch eens zondigt. En als je je echt fysiek slecht voelt nadat je iets gegeten hebt dat niet zo gezond was, kan je nog altijd een umeboshi pruim eten.


Tips bij overschakeling naar een macrobiotisch dieet
  1. De eerste stap bij het overschakelen naar gezonde voeding bestaat uit het zich bewust worden van je eigen lichaam en je eigen eetgewoontes.
  2. De natuur doet niets met sprongen. Overschakelen kan dan ook het best op een zachte manier, geleidelijk aan. Op deze manier geef je jezelf en je lichaam de kans om zich aan te passen aan de manier van leven. Een uitzondering hierbij is echter wel als je heel erg ziek bent en er een drastische verandering nodig is.
  3. Wees matig met alles en vermijd de extremen.
  4. Probeer zo snel mogelijk te stoppen met vlees, suiker en keukenzout.
  5. Vervang gistbrood door zuurdesembrood (liefst van volkorenmeel).
  6. Vervang aardappelen lanzamerhand door bruine rijst, gerst, gierst, boekwijt, haver, tarwe, rogge, mais, ... Liefst gekookt in de hele korrel of in de vorm van brood, pasta, ...
  7. Eet elke dag misosoep en gepekelde groenten of zuurkool.
  8. Vervang geleidelijk aan alle zuivelproducten door tofu, miso, sojasaus, tahin, notenmoes of zaden en noten in hun volledige vorm.
  9. Probeer zo snel mogelijk te stoppen met het drinken van koffie of thee. Stop ook met stimulerende middelen, medicijnen en drugs.
  10. Streef ernaar zoveel mogelijk vers klaargemaakt voedsel te nemen, dat op een natuurlijke wijze verbouwd is.


Zuivel, korte suikers en vlees

 Wat typisch is aan een macrobiotisch dieet is dat ze geen of toch heel weinig vlees, zuivel en 'korte' suikers gaan eten. Je kiest natuurlijk zelf hoe strikt je eet. De reden waarom een typische macrobioot dit laat, is omwille van het effect van deze voedingsmiddelen op je lichaam.

Zuivel heeft een erg verslijmende werking. Niet enkel in de luchtpijp, maar ook in organen zoals de darmen, maag, baarmoeder, eileiders e.a. Het gevolg hiervan is dat de normale werking van het orgaan zeer sterk achteruit gaat. Bij de darmen heeft dit bijvoorbeeld tot gevolg dat de essentiële elementen uit het voedsel niet meer goed opgenomen worden. Typisch bij vrouwen zijn ook verstopte eileiders waardoor onvruchtbaarheid kan ontstaan. Ook reeds de wetenschap weet dat zuivel niet goed is voor het menselijk lichaam. Ondertussen is reeds gebleken dat zuivel een van de oorzaken is van ziektes zoals osteoporose en fybromialgie.

Korte suikers geven een energieboost. Dit komt omdat ze rechtstreeks in het bloed kunnen worden opgenomen. Je bloedsuikerspiegel stijgt enorm snel. Dit zorgt ervoor dat het lichaam een tegenreactie op gang brengt. Dit doet je lichaam om geen te hoge bloedsuikerspiegel te krijgen. Het is m.a.w. een verdedigingsmechanisme van je lichaam dat in het evenwicht wil blijven. Door deze tegenreactie gaat de bloedsuikerspiegel terug dalen. Echter, omdat er zo een grote toename was in de bloedsuikerspiegel, gaat er nu een evenkrachtige daling (t.o.v. het evenwicht) ontstaan. Dit heeft dan weer tot gevolg dat je je een beetje moe voelt, of m.a.w. een dipje hebt. En je krijgt terug zin in iets zoets, waardoor het verhaal terug opnieuw begint. Dit geheel is zeer belastend voor o.a. de pancreas. Suikerziekte of diabetisch is bekend gevolg hiervan. Dit wil niet zeggen dat iedereen die vaak zoetigheid eet, ook suikerziekte zal krijgen. De kans zit er echter wel in.



Maar je hebt toch energie/suikers nodig om te leven? Dat klopt, maar er bestaat ook zoiets als lange suikers. Deze werken traag en het lichaam kan deze ook opslaan. Je vind deze lange suikers vooral in granen (rijst, gierst, haver, tarwe, spelt, quinoa, boekwijt, ...). De fruitsuikers of fructosen zijn ook korte suikers. Fruit is m.a.w. een slechte vervanger voor zoetigheid. Ook fruit dient met mate gegeten te worden.

Vlees is dan weer een heel ander verhaal. Mensen zijn inderdaad omnivoren, we eten zowel plantaardig als dierlijk voedsel. We hebben m.a.w. een bron van dierlijk voedsel nodig. De vraag hier is echter hoeveel.

De darmen van een mensn zijn vrij lang, zeker in vergelijking met andere vleeseters. Dit heeft tot gevolg dat we vlees niet zo goed verteren. Vlees (bijvoorbeeld rood vlees) doet er een 3 tot 4 tal weken over om van de maag tot de endeldarm te geraken. In die weken gebeurt er voor een groot stuk ook een rottingsproces in onze darmen. Dit beschadigt onze darmen. Daarom is het aangeraden om vlees te eten dat beter verteert, zoals bijvoorbeeld vis.

Als we kijken naar het gebit van een mens, zien we dat de verhouding voor vlees t.o.v. de rest 1 op 8 is. (de 4 hoektanden dienen voor het vlees te scheuren, de kiezen dienen voor granen te malen en de snijtanden voor groenten te snijden). Als we deze verhouding volgen zouden we slechts ongeveer 1 keer in de week een portie vlees moeten eten. Dit is een van de redenen waarom bij de meeste macrobiotische diëten er 1 keer in de week vis op tafel staat.