Wat zijn de 5 transformaties?
Sheng-, Ko-cyclus
Hout
Vuur
Aarde
Metaal
Water
Enkele Voorbeelden


Wat zijn de 5 transformaties?

 De 5 transformaties, soms ook de vijf elementen genoemd, vinden hun oorsprong in de Traditioneel Chinese Geneeskunde (TCM). Het is een oude Chinese manier om vanuit een energetische visie naar de natuurwetten te kijken.

Door het yin/yang-concept biedt de TCM een referentiekader dat berust op nauwgezette waarneming en toepassing van natuurlijke wetmatigheden. Om dit referentiekader zo gedifferentieerd mogelijk vorm te geven vervolmaakten de taoïsten het yin/yang-model met de leer van de vijf elementen. De Nei Ching (400 voor Christus) is het belangrijkste document van de traditionele Chinese geneeskunde en is gebaseerd op yin/yang en de 5 elementen. In het Chinees heten ze ook de "vijf fasen van verandering", waarmee de essentie exact wordt weergegeven. Vandaar de benaming: 'De 5 transformaties'.

Ook de vijf elementen zijn gebaseerd op universele, energetische principes. Het Tao (of het Ene, het alles) manifesteert zich in twee polaire krachten, in yin en yang, die in een voortdurende wisselwerking met elkaar staan. Uit de dynamiek van dit krachtenspel ontstaan de 5 elementen: hout, vuur, aarde, metaal en water. Dit zijn geen definitieve, vaststaande, statische verhoudingen, maar veranderingsfasen die de beweging van yin en yang in 5 verschijningsvormen onderverdelen.

Hout wordt geassocieerd met de actieve fase van groei en toename.
Vuur geeft de toestand van maximale ontwikkeling weer.
Aarde vormt meer een soort buffer, een fase van balans en neutraliteit.
Metaal symboliseert meer een afnemende functie.
Water duidt op de allerlaatste fase van een cyclus, die in het element hout weer opnieuw tot leven komt.

We onderscheiden 2 fenomenen in de 5 elementenleer: de Sheng- en Ko-cyclus. Deze geven een beter zicht op hoe de elementen elkaar beïnvloeden. Daarna gaan we dieper in op de elementen afzonderlijk en bespreken we wat er allemaal met een element geassocieerd kan worden.


Sheng- en Ko-cyclus

 De Sheng-cyclus is de scheppingskringloop, die in de Oosterse geneeskunde de zogenaamde "moeder-zoon" verhouding voortbrengt.

Sheng-cyclus

Hout brandt en zo ontstaat vuur. Uit het as van het vuur komt de aarde voort. In de aarde ontstaan de mineralen van het metaal. Het metaal brengt het water voort, dat vervolgens weer het hout doet groeien en voedt. Daarbij is het element water de eigenlijke basis (de oorsprong van levensenergie) maar de reeks begint met het hout omdat het zichtbare leven in het voorjaar ontwaakt.

De Sheng-energie beweegt zich in een kringloop en deze cyclus heet ook 'voortbrengingscyclus'. Het ene element brengt het volgende voort en is daarom moeder maar tegelijkertijd ook zoon: hout is de moeder van het vuur maar zelf weer de zoon van het water; vuur is de zoon van het hout maar zelf weer de moeder van de aarde; enz.

Vanzelfsprekend zal de kracht en gezondheid van de moeder in hoge mate de constitutie van haar zoon bepalen. Als zij vol energie is, kan ze ook haar zoon voeden en sterk maken. Deze wetmatigheid werkt ook in onze organen: de energie van de lever voedt het hart, het vuur van het hart voedt milt en maag, de milt bevordert de kracht van de longen, de longen voeden de nieren en de nieren zorgen voor de kracht van de lever.

De Ko-cyclus is de controlerende-cyclus. Groei kan niet zonder remming tot een goed einde komen.

Ko-cyclus

Elk natuurlijk systeem heeft een soort 'zekering' ingebouwd om ontsporingen te voorkomen of tijdig te corrigeren. In de natuur heeft elke dieren- en plantensoort natuurlijke vijanden die vermenigvuldiging en aanwas binnen de perken houden. Op dezelfde manier wordt elk element door een ander element onder controle gehouden om de aan zijn doel voorbijschietende groei af te remmen. Men spreekt daarom ook van de cyclus van de controle of van het aan banden leggen. Daarbij wordt telkens een element overgeslagen.

De grootmoeder houdt de kleinzoon binnen de perken. In het oude China schonk men de grootouders vanwege hun leeftijd en de hieruit voortvloeiende levenservaring veel achting. Ze waren de echte autoriteiten in de familie en er gebeurde niets zonder hun toestemming. De ouders waren voor de materiële basis verantwoordelijk, de grootouders hadden een morele en opvoedkundige functie.

Hout controleert de aarde: wouden en planten geven de aarde houvast en beschermen haar tegen slijk- en modderlawines.
Vuur controleert metaal: metaal wordt door het vuur buigzaam en kneedbaar.
Aarde controleert water: de aarde houdt met wallen en dammen het water in toom.
Metaal controleert hout: zagen en bijlen houden het woekerende oerwoud in toom.
Water controleert vuur: waar water is, kan vuur zich niet onbelemmerd uitbreiden.

De cycli Shen en Ko zijn natuurlijke regulatiemechanismen die voor evenwicht en compensatie van de elementen zorgen. Nu kan het natuurlijk gebeuren, zoals immers ook in het echte leven, dat de grootouders te streng zijn en de controle overdrijven. In plaats van het kleinkind ruggesteun te geven, breken ze zijn kracht en zijn wil. Uit de natuurlijke controlecyclus ontstaat dan de pathologische cyclus van de overweldiging.

Het kan ook gebeuren dat de ouders teveel voeding geven aan hun kinderen (met een kind dat uit balans is tot gevolg), of dat de kinderen teveel voeding vragen van hun ouders (waardoor een ouder uit balans geraakt) Dit zijn 2 voorbeelden van een Sheng-cyclus die uit balans is. Je ziet waarschijnlijk zelf dat als er 1 element uit balans is, dit effect heeft op alle andere en op de verschillende cycli.

De relatie tussen de grootmoeder en de kleinzoon kan ook omgekeerd voorkomen. De controlefunctie die de grootmoeder moet uitoefenen loopt helemaal spaak. We spreken dan van de Mo-cyclus. Dit is een pathologische cyclus waarbij de controle vervalt. Bijvoorbeeld: vuur valt water aan (vuur doet water verdampen).


Hout

 De energie Mu. Hout representeert de "beeldvorming", het geeft zijn visie en geeft een doel. Waar water het zaad is en het symbool voor potentiële groei, is hout het ontkiemen en de groei zelf. Het hout-element wordt ook wel eens de "boom-fase" genoemd, en isoleert de rijzende energie van de lente.



Vuur

 De energie Huo. Het stijgen van de houtenergie bereikt zijn hoogtepunt in het opengaan van vuur. Zijn opwaarts golven naar de hemel leidt hem naar de ziel (of Shen) van het vuurelement, naar het zelf. Groeien lijdt tot een heelheid die gesymboliseerd wordt door de afbeelding van vuur: vuur straalt vanuit een centraal punt en omarmt zijn omgeving met licht. Vreugde en liefde zijn de principiële emoties toegeschreven aan het vuurelement omdat ze de natuurlijke uiting zijn van zuiver 'zijn', het grondbeginsel van gewaarwording. Hart is emotioneel van natuur omdat het alle gevoelens, ook die van de andere elementen uitstort.



Aarde

 De energie Tu. Het aarde element neemt het basisbewustzijn van het vuur over en geeft het vorm door de creatie van concrete gedachten en door ideeën om te zetten in actie. Aarde wil bevestigen en behouden. Onder de 5 elementen bezit aarde het centrum, van daar uit steunt hij de andere 4 en houdt ze samen. Om het lichaamsbewustzijn te voeden moet aarde kunnen absorberen. Maar, om te kunnen absorberen is de kracht, omdat wat 'anders' is het uwe te maken, onontbeerlijk.

De transformatieve functie van aarde is zichtbaar op 2 niveau's: dat van vertering van voedsel en de opname daarvan in het bloed, en dat van mentale waarneming en het denken. Aarde absorbeert de gewaarwordingen van het lichaamsbewustzijn, breekt ze in zo klein mogelijke stukken, en neemt ze op in de geest. Alleen efficiënte transformatie levert productieve resultaten op. Overdenken, de emotie van aarde, betekent dikwijls vastzitten in steeds wederkerende gedachtencircels. Hierdoor daalt de energie niet naar de aarde, daar waar de actie plaatsvindt. Als gedachten niet resulteren in conclusies en niet transformeren in de realiteit, doen obsessies en ongerustheid hun intrede. Sympathiek zijn naar anderen brengt gedachten tot rust en helpt om begrip te vinden.



Metaal

 De energie Jin. Metaal staat symbool voor onze voortdurende deelname aan het leven, weerspiegelt in de ademhaling. We zijn wie we zijn door wat door ons passeert. Het Zelf en ons fysieke lichaam is een product van de interactie met de buitenwereld. Hoe meer we ons kunnen openstellen voor onze omgeving en tegelijkertijd het verleden kunnen loslaten, hoe groter onze vitaliteit en levenskracht wordt, hoe meer onze geest met frisheid wordt vervuld. Door vast te houden aan het verleden, verliezen we de capaciteit om in het hier en nu te leven. Hierdoor ontstaat er een scheiding tussen het Zelf en het heden. Het Zelf volgt niet meer de realiteit van het moment. Op deze manier ontstaat isolement. Door pijn en lijden kan inzicht ontstaan in het leven en de dood, in de wetten van het universum: het proces van aanvaarding en loslaten. Leert men niets uit het verleden, dan ontstaat melancholie, depressie en neerslachtigheid.



Water

 De energie Shui. Water representeert het begin van het leven. In het lichaam is het scheppingsaspect van het water terug te vinden in de ancestrale ki, die gecontroleerd wordt door de nieren. Men kan zeggen dat de ancestrale ki de 'binnenste kern' van de lichaamsgeest vormt, en vanuit wetenschappelijk standpunt betekent dit het genetisch materiaal dat nodig is voor de conceptie en nieuw leven. De bron van het leven voorziet in de wil om te leven en de wil om te creëren, dus zijn de nieren het huis van de 'wil' van de lichaamsgeest. De wil voorziet in het overlevingsinstinct en zet aan tot voortplanting. Het energetisch centrum van de wil bevindt zich diep in de hara, in de 'vitaliteitspoort', de bron van sterkte en stabiliteit.



Enkele Voorbeelden

 Aangezien de 5 transformaties een referentiekader bieden gebaseerd op waarnemingen, kan je alles uitleggen aan de hand van de 5 transformaties. Om het geheel wat duidelijker te maken, volgen hier enkele voorbeelden.

Bij iemand die verdriet heeft, bestaat de kans dat hij/zij zal huilen om dit gevoel te uiten. De link met de luchtwegen en de longen is hier rap gelegd. Door dit huilen kan hij zijn verdriet soms loslaten, wat ook weer terug te brengen is tot het element metaal.

'Het hart op de tong hebben'. Iemand die ergens heel enthousiast over is, zal hier veel en vaak sneller dan gewoonlijk over babbelen. De blijdschap van het vuur-element komt hier duidelijk naar buiten.

Als je slecht geslapen hebt, heb je vaak weinig energie/vitaliteit. Dit heeft soms tot gevolg dat je weinig zin/wil hebt om iets te doen. Je water-element heeft dan afgelopen nacht niet voldoende kunnen opladen.

In de Sheng-cyclus ondersteunt/voedt water het hout element. M.a.w. angst voedt de kwaadheid. Als je in een bedreigde situatie komt, word je angstig. Die angst stimuleert dan de nodige kwaadheid om je grenzen te kunnen zetten waardoor je jezelf kan beschermen.

In de Ko-cyclus zien we dat vuur het metaal controleert. M.a.w. blijdschap houdt verdriet in toom. Iemand die verdrietig is proberen we vaak op te monteren door hem/haar aan het lachen te brengen. Het verdriet zal zo naar de achtergrond verdwijnen.

Als de nieren bijvoorbeeld te zwak worden door het gebruik van overmatig zout, dan kan het water-element (nieren) het vuur niet meer beheersen/controleren (Ko-cyclus) en kunnen er problemen met de circulatie ontstaan, zoals hoge bloeddruk.

Zo zijn er nog vele voorbeelden terug te vinden. Probeer zelf eens enkele zaken die je tegenkomt in je leven terug te brengen naar de 5 elementen. Misschien geeft het je een nieuw inzicht.